امروزه، جهت بهبود صحت درمان در پرتودرمانی، تلاش های بسیاری برای استفاده از تصویر برداری رزونانس مغناطیسی به دلیل مزایایی چون ایجاد تمایز بافت نرم فوق العاده و دنباله های پالسی فوق سریع، وجود دارد. از سوی دیگر، پرتودرمانی با یون کربن، به دلیل مزایایی چون اثر بیولوژیکی نسبی بالاتر و کاربرد در درمان برخی تومور های مقاوم به تابش های با انتقال انرژی خطی پائین، به سرعت در حال توسعه است. ایده ی استفاده از هدایت تصویر رزونانس مغناطیسی در درمان با یون کربن، چالش هایی را به همراه دارد که آشفتگی دز در بدن بیمار از جمله این چالش هاست. به همین منظور، در این تحقیق، با استفاده از شبیه سازی به روش مونت کارلو، یک فانتوم مکعب مستطیلی شامل لایه های بافتی مختلف که هندسه ی ناحیه قفسه سینه را شبیه سازی می کند و مربوط به بیماری با توموری در ریه است، مدلسازی شد. برای اولین بار در این مطالعه، آشفتگی های دز سه بعدی باریکه های واقعی کربن درمانی با انرژی 220 مگاالکترون ولت بر نوکلئون در حالت حضور دو میدان متوسط (5/1 تسلا) و بالا (3 تسلا) که بر فانتوم بافتی شبیه سازی شده اعمال شدند، با حالت بدون میدان، مقایسه شد. همچنین توزیع معادل دز سه بعدی در داخل فانتوم ناهمگن شبیه سازی شده در حضور میدان مغناطیسی 5/1 تسلا، محاسبه شد. در محل عمق براگ، هیچ جابجایی طولی برای مراکز پروفایل دز و معادل دز در میدان 5/1 تسلا مشاهده نشد. میزان جابجایی طولی پروفایل دز کلی در میدان 3 تسلا برابر 1/1 میلی متر محاسبه شده است. همچنین، میزان انحراف جانبی مراکز پروفایل دز و معادل دز در میدان 5/1 تسلا برابر 7/1 میلی متر و میزان جابجایی جانبی مرکز پروفایل دز در میدان 3 تسلا، 3/3 میلی متر محاسبه شده است. نتایج حاکی از آن است که آشفتگی های دز بدست آمده، در محدوده صحت مورد انتظار از کربن درمانی با هدایت تصویر تشدید مغناطیسی، قابل توجه می باشند.

مقدمه: باوجود اینکه پرتوهای یون ساز برای جمعیت جهانی مفید هستند، اما خطرات ناشی از اثرات تصادفی و قطعی، محافظت از بیماران در برابر آسیب های احتمالی را ضروری می سازد. این مطالعه با هدف بررسی میزان دز معادل پرتو ی ایکس در مراکز رادیولوژی، در شهر زاهدان سال 1396 انجام گرفته است. روش ها: این مطالعه ی توصیفی مقطعی در بخش های رادیولوژی و دندان پزشکی و سالن های انتظار این بخش ها انجام شد. روش نمونه گیری سرشماری است. در مطالعه ی حاضر شش مرکز رادیولوژی، چهار بیمارستان دولتی و سیزده مطب دندان پزشکی بررسی شدند. میزان پرتو ی ایکس دستگاه پرتوسنج محیطی «MKS-05 ―, TERRA» بر حسب μ, Sv/h سنجیده شد و داده ها نیز با استفاده از نرم افزار SPSS نسخه ی 22 تجزیه و تحلیل شدند. یافته ها: بیشترین و کمترین میانگین دز دریافتی به ترتیب مربوط به اپراتور دستگاه ها در بیمارستان های دولتی(µ, sv/hr06/0 ±,36/0) و کارکنان بخش دندان پزشکی (µ, sv/hr01/0 ±,06/0) بود که پایین تر از حد مجاز است. میزان مواجهه ی کارکنان برخی از بخش های رادیولوژی بیمارستان ها μ, Sv/h 55/0 و بالاتر از حد مجاز به دست آمد. بیشترین میزان پرتو ی دریافتی توسط اپراتور دستگاه ها در رادیوگرافی دندان، قفسه ی سینه و لمبوساکرال ارزیابی گردید. نتیجه گیری: با توجه به اینکه میزان دز مواجهه برای برخی از کارکنان بخش رادیولوژی که به طور غیرمستقیم و مداوم با پرتو در تماس هستند بیش از حد مجاز توصیه شده است، انجام اقدامات حفاظتی از قبیل رعایت فاصله مناسب کارکنان از اتاق رادیوگرافی، بازبینی و حفاظ گذاری مناسب و پایش دز مواجهه برای این گروه از کارکنان ضروری است.

مقدمه: یکی از معضلات پرتودرمانی تومورهای یک سوم فوقانی مری این است که بعلت همجواری آنها با نخاع ناحیه گردن، متفاوت بودن ضخامت ناحیه درمان و مایل بودن مسیر مری در طول فیلدهای درمانی، نخاع در اغلب تکنیکها در میدان تابش قرار می گیرد. و دز قابل توجهی دریافت می نماید که اگر بالاتر از حد تحمل آن باشد ممکن است عوارض جانبی شدیدی همچون تخریب بافت نخاع و فلج اندامها را ببار آورد. هدف از انجام این مطالعه تعیین دز دریافتی مری و نخاع ناحیه گردن از طریق اندازه گیری در داخل فانتوم پلکسی گلاس (PMMA) بوسیله دزیمتر ترمولومینسانس (TLD) و نیز با استفاده از اطلاعات جداول درصد دز عمقی می باشد.مواد و روشها: در این مطالعه برای اندازه گیری دز دریافتی مری و نخاع، سه نوع فانتوم ناحیه گردن بر اساس ضریب توده بدن (Body Mass Index) و بر مبنای مرد مرجع (Reference Man) با استفاده از نرم افزار COREL DRAW 8 بصورت فانتوم چاق، متوسط و لاغر ساخته شد و با استفاده از کلیشه سی تی اسکن از "Alderson Rando Phantom" موقعیت نخاع و مری در سه ناحیه فوقانی (زیر فک)، تحتانی (ابتدای جناق سینه) و میانی تعیین گردید سپس با قرار دادن تراشه های TLD در نواحی فوق، پرتودرمانی با ده Set-up  مختلف برای هر یک از فانتومها انجام شد.نتایج و بحث: نتایج بدست آمده از این مطالعه نشان داد که در تمامی Set-up های مختلفی که بر روی فانتوم ها انجام شد، تفاوت زیادی بین میانگین دز اندازه گیری شده نخاع و مری وجود دارد. ضمن اینکه در تکنیک دو فیلد مایل قدامی، با شرایط زاویه چرخش 57º سر دستگاه )همراه با استفاده از وج 30º یا (15º و چرخش 15º سر تخت بیمار به سمت سر دستگاه، دز دریافتی برای مری حداکثر و برای نخاع حداقل خواهد بود.

آشکارسازی تابش در یک سطح حداقلی برای تعیین مقدار معادل دز تابش لازم است. به طور معمول، خروجی یک آشکارساز تابش های هسته­ای به صورت مستقیم برای تعیین معادل دز تابش قابل استفاده نیست. با تغییر تابع پاسخ و یا خروجی آشکارساز، سعی می شود یک ارتباط منطقی بین خروجی آشکارساز با مقدار معادل دز ایجاد گردد. برای این منظور روش های متعدد سخت افزاری و نرم افزاری به کار برده می شود. در این تحقیق، معادل دز محیطی H*(10) تابش گاما بر اساس روش طیف-دزیمتر که بر پایه روش نرم افزاری است، تعیین می گردد. در این روش، داده های خروجی آشکارساز NaI(Tl) بر اساس ارتفاع پالس به چندین بازه انرژی تقسیم بندی شده و هر بازه انرژی یک ضریب تبدیل دارد. ضرایب تبدیل از طریق به کارگیری روش حذف گووسی به دست آمده است. معادل دز محیطی H*(10) از خروجی آشکارساز و بدون انجام واپیچیدگی طیف، تعیین می شود. با استفاده از شبیه سازی کد مونت کارلوی Geant4 تابع پاسخ و خروجی آشکارساز NaI(Tl) برای تابش گاما تعیین گردیده و سپس ضرایب تبدیل برای تعیین معادل دز محیطی محاسبه شده است. مابین داده های شبیه سازی و نتاج تجربی برای تابع پاسخ آشکارساز فوق توافق نسبتاً خوبی وجود دارد. نتایج حاصل نشان می دهد که با یافتن تابع ضرایب تبدیل در محدوده انرژی 03/0-3 مگا الکترون ولت در این روش دزیمتری برای مقادیر معادل دز محیطی گاما مقدار درصد خطا حاصل از اندازه گیری کاهش و همچنین دقت در اندازه گیری افزایش می یابد.

به علت تابش گاما ناشی از رادیوایزوپ های مورد استفاده برای اهداف تشخیصی و درمانی مانند Tc99m، کارکنان پزشکی هسته ای دز دریافت می کنند. مقدار معادل دز دریافتی کارکنان، با استفاده از دزیمترهای فردی تعیین می شود. با توجه به این که مراحل دوشیدن، آماده سازی و تزریق رادیودارو توسط تکنسین انجام می شود، دست ها و سایر اعضاء تکنسین در معرض تابش قرار خواهد گرفت. در این مقاله میزان معادل دز انگشتان و چشم تکنسین شاغل در یک مرکز پزشکی هسته ای حین آماده سازی رادیوداروی حاوی رادیوایزوتوپ Tc99m با استفاده از دزیمترهای ترمولومینسانس GR-200 اندازه گیری شده است. نتایج حاصل از این اندازه گیری نشان می دهد که بیشینه معادل دز جذبی در انگشتان یک دست و چشم به ترتیب حدود 16 و 3 میکروسیورت است. با در نظر گرفتن ساعت کاری در طول یک سال معادل دز چشم و دست برای این مورد بررسی شده کمتر از مقدارحد مجاز سالانه برا ی این دو عضواست.

در این کار تحقیقاتی با بازسازی شرایط کاری پرتوکاران با استفاده از فانتوم معادل بافت RANDO و با بهره گیری از دزیمترهای TLD100H (LiF:Mg:P:Cu) و TLD خوان مدل 4500Harshaw ، دز جذبی پرتوهای گاما و ایکس پرانرژی در قرنیه چشم، تیرویید و گنادها برحسب µSv اندازه گیری شد. بازسازی ها در وضعیت های عادی و اضطراری و در نقاط از پیش تعیین شده انجام شدند. نتایج حاصل از این طرح تحقیقاتی نشان می دهد که میزان دز جذبی در اندام های مختلف پرتوکاران در شرایط طبیعی کار و برای حضور در محل های مجاز کم تر از استانداردهای ملی و بین المللی بوده و میزان پرتوگیری چندین ساعته تمام بدن و اندام های مختلف پرتوکاران در محل های کنترل شده و یا ممنوعه علی رغم این که 10 برابر شرایط کاری طبیعی است، هم چنان کم تر از حدود تعیین شده می باشد. حوادث ناشی از خطای انسانی در حین ترخیص نمونه های پرتوزا از استخر رآکتور ممکن است در صورت چندین نوبت تکرار در سال، میزان پرتوگیری تمام بدن پرتوکار را به بیش تر از حد تعیین شده  [1]20mSvدر سال برساند.

سابقه و هدف: با افزایش کاربری جذب سنجی دوگانه اشعه(DXA) X ، دزیمتری پرتو X در دو حالت دسته اشعه قلمی و پهن با اندازه گیری دز سطحی مورد بررسی محققین، قرار گرفته است، اما اندازه گیری هایی برای ارزیابی دز جذبی برای عمق های مختلف اندام های بحرانی از قبیل تیروئید و رحم صورت نگرفته است. در این مطالعه، همبستگی میان دز عمقی اندام های بحرانی بر اساس دز سطحی بررسی می گردد.مواد و روش ها: در مطالعه حاضر، فانتوم طراحی شده آنتروپومورفیک تحت تابش سیستم Lunar DPX-MD با دسته اشعه قلمی قرار گرفت. دزیمترهایTLD-400 ، در عمق های مختلف تیروئید و رحم فانتوم و نیز در سطح فانتوم (نزدیک منبع) قرار داده شدند. در مدهای اسکن مهره ای و فمورال، دز سطحی و دز عمقی لب های چپ و راست تیروئید و نیز رحم در عمق های مختلف و مرکز اسکن اندازه گیری شد. هم بستگی میان دز سطحی و دز در عمق های مختلف با استفاده از آنالیز رگرسیون خطی حاصل گردید.یافته ها: هم بستگی معنی داری میان دز عمقی با دز در مرکز اسکن به جز در اسکن فمورال مشاهده نشد. با اعمال فاکتور کیفی و فاکتور وزنی اندام ها، دز موثر در اسکن مهره ای 064/0، 059/0، 061/0 و 242/0 میکروسیورت برای لب های چپ و راست تیروئید، رحم و تخمدان برآورد گردید.نتیجه گیری: نتیجه گیری می شود که هم بستگی معنی داری میان دز سطحی و دز در عمق های مختلف وجود دارد. سیستم حاضر، دارای دز تابشی بسیار کم و مشابه دز زمینه است  .